ចម្លាក់ «ប្រេត» បានឆ្លាក់រូបទុកនៅលើហោជាងនៃខ្លោងទ្វារខាងកើតប្រាសាទតានៃ ក្នុងតំបន់អង្គរ ហើយប្រហែលមានតែមួយគត់ ដែលចាស់ជាងគេក្នុងសិល្បៈខ្មែរ បានបន្សល់ទុកមកដល់បច្ចុប្បន្ន។
រឿងរ៉ាវ និងភស្តុតាងចម្លាក់ប្រេតនៅប្រាសាទតានៃនេះ និយាយពីពេលមួយដែលព្រះអវលោកេសូរ ដែលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានយកមកប្រតិបត្តិក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គនៅចុងសតវត្សរ៍ទី១២ មានបង្ហាញរឿងព្រះអវលោកេសូរទៅឋាននរកសង្គ្រោះប្រេត។
ចម្លាក់ប្រេត ក៏មានទំនាក់ទំនងនឹងកិច្ចជំនឿបោះបាយបិណ្ឌ ដែលបុព្វបុរសខ្មែរតែងតែធ្វើរហូតក្លាយទៅជាទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីរបស់ខ្លួនមកដល់បច្ចុប្បន្ន ទាំងអស់នេះសុទ្ធតែបង្ហាញនូវអត្តសញ្ញាណនៃវប្បធម៌ខ្មែរ៕
អត្ថបទ៖ ឆាយ ផាន់នី
រូបភាព៖ ស៊ិន ប្រណី
A carving depicting a “preta” (hungry spirit) is found on the pediment of the eastern entrance gate of Ta Nei Temple in the Angkor Archaeological Park. The carving is regarded as a rare representation of a preta in Khmer art that has survived to the present day and may be one of the oldest known depictions of a preta in Khmer art.
The story depicted in this carving is associated with Mahayana Buddhist beliefs during the reign of King Jayavarman VII in the late 12th century. It portrays Avalokiteshvara descending into the realm of hell to save suffering beings, including pretas.
The preta carving at Ta Nei Temple also provides an insight into the connection between art, religious beliefs, and traditional practices in ancient Khmer society. Beliefs concerning pretas and the practice of making offerings of food to dedicate merit to deceased ancestors and relatives have continued as an important Khmer tradition to the present day.
Such artistic representations and stories demonstrate the richness of Khmer beliefs, religion, and cultural identity, which have continued to be passed down from the past to the present.
Article by Chhay Phanny
Photos by Sin Broney
Translation by Net Phirun
